Blog





Hélène van Oudheusden
Multicultural Coaching | Training

Blog van Hélène van Oudheusden, coach voor leraren en schoolleiders

By Hélène van Oudheusden 07 Jun, 2017

Op een zonnige zaterdag in mei 2017 varen we met 16 leraren uit basis- en voortgezet onderwijs langs de noordkust van Lesbos. De leraren geven les aan nieuwkomers in Nederland. Ze willen graag weten wat nieuwkomers in hún klas kunnen hebben meegemaakt tijdens hun vlucht naar Europa. Daarom gingen ze mee met de studiereis Goed onderwijs aan nieuwkomers. 

Precies aan de noordkust van Lesbos kwamen in 2015/2016 meer dan honderdduizend vluchtelingen uit Turkije aan. In totaal arriveerden meer dan 700.000 vluchtelingen via Lesbos in Europa. 

Misschien heb jij leerlingen die zelf op één van de bootjes zaten of die familie hebben die via de Egeïsche Zee naar Europa reisde? Of ben je leraar Maatschappijleer, Geschiedenis of Aardrijkskunde en wil je de essentie van migratie ervaren?

Waarom op studiereis naar Lesbos?
Sinds 2012 werk ik als schoolcoach ook op Lesbos voor leraren en leerlingen. Toen daar in het voorjaar van 2015 vele vluchtelingboten aankwamen werkte ik als vrijwilliger mee aan fundraising, vrijwilligerscoördinatie en het opzetten van een lokale NGO (non-gouvernementele organisatie).

Lesbos ligt dicht bij de Turkse kust (4.1 mijl = 6.6 km). Omdat je vanaf de Turkse stranden de Griekse kust ziet, lijkt de oversteek voor vluchtelingen kort en veilig. De realiteit is weerbarstiger als gevolg van meedogenloze mensenhandel en een levensgevaarlijke overtocht. Hierover schreef ik in 2016 het artikel  Vluchtelingkinderen in de Klas  (PO Management).  

Omdat ik de laatste 10 jaar met hart en ziel betrokken ben bij lesgeven aan kinderen uit andere culturen weet ik hoe belangrijk een warme band is tussen een nieuwkomer en haar leraar. Graag laat ik leraren dan ook op Lesbos ervaren hoe het is (geweest) om als vluchtelingkind voor het eerst voet in Europa te zetten. Een vluchtelingkind voelt wanneer jij weet wat hij heeft meegemaakt. Dat maakt je contact met het kind sterker waardoor jouw lessen nog effectiever worden. In mei 2017 reisden we met twee groepen leraren naar Lesbos. Van 21-25 september 2017 staat de derde Lesbosreis Goed onderwijs aan nieuwkomers gepland.

By Hélène van Oudheusden 17 Feb, 2017

Lesgeven aan nieuwkomers vraagt speciale kwaliteiten van jou als leraar. Je hebt immers te maken met kinderen en ouders die ervaringen opdeden die wij wellicht nooit zullen meemaken. Als zij met jou willen praten over wat ze meemaakten kun je je overweldigd voelen. Het is belangrijk om dan goed op je grenzen te letten. Je bent op de eerste plaats leraar, voor extra sociaal-emotionele ondersteuning van kinderen en leraren heeft jouw school – als het goed is – een zorgteam. Verwijs daar op tijd naar door.

Ik geef je 5 tips voor goede zelfzorg
1.   Vertrouw op  jouw kennis en ervaring met lesgeven aan nieuwkomers. Heb je meer achtergrondinformatie nodig over de ervaringen van vluchtelingkinderen? Kijk dan eens op Goed onderwijs aan nieuwkomers .

2.   Zorg voor  momenten waarin jij jezelf oplaadt. De oefeningen van Mindfulness in de Klas  kunnen je daarbij ondersteunen. Kinderen genieten ook van de eenvoudige en effectieve rustoefeningen.

3.   Vraag  de leerling – of laat haar tekenen - wat jij voor haar kunt doen. Als jij een onuitgesproken wens kunt vervullen, dan voelt het kind zich helemaal gezien en kan hij makkelijker meedraaien in de klas.

4.   Complimenteer jezelf  iedere dag met je eigen vorderingen. Soms lijkt het misschien langzaam te gaan maar met compassie naar je eigen inzet kijken is de beste zelfzorg.  

5.   Praat  met collega’s over wat je meemaakt en geef je grenzen goed aan. Gun jezelf dat ook jij een uitlaatklep nodig hebt, al ben je nog zo ervaren!

By Hélène van Oudheusden 22 Jan, 2017

Hoe bespreek jij de inauguratie van Trump in de klas?

Opmerkingen en reacties van leerlingen over wereldnieuws kunnen snel de toon zetten in een groepsgesprek. In deze blog geef ik je 3 tips om succesvol lastige gesprekken met leerlingen te voeren. Ik start met een actueel voorbeeld uit mijn lespraktijk.


‘Wie heeft er al genoeg van het onderwerp vluchtelingen?’ vraag ik bij het begin van mijn gastles Kind en Vluchteling vanochtend.

Resoluut gaat één hand omhoog.

Tess: ‘Ik vind het niet meer interessant.’

‘Aha oké’ , zeg ik, ‘En mag ik je vragen waarom het onderwerp jou niet meer zo boeit?’

‘Ja hoor, ze zeuren over wifi die niet werkt en trappen alleen maar rotzooi. Ze zijn ondankbaar.’

Het wordt stil in de klas.

Ik vroeg om eerlijke reacties, Tess’ antwoord kun je dus verwachten als je om openheid vraagt.

Wat doe jij als je leerlingen stevig reageren op een gevoelig thema? Sta je rustig en zelfverzekerd voor de groep? Heb je een antwoord paraat op elke vraag? Bewaar je het overzicht? Of voel je jezelf een politieagent en ben je na afloop leeg?


By Hélène van Oudheusden 17 Jan, 2017

Geef jij les aan vluchtelingkinderen? Of voel jij je betrokken bij het welzijn van nieuwkomers? Elke dag merk ik dat leraren veel voldoening halen uit het begeleiden van vluchtelingkinderen. Diezelfde collega’s geven echter ook aan dat het veel van je vraagt om traumasensitief les te geven: zorgvuldig kinderen te begeleiden die getraumatiseerd zijn. 

Alle vluchtelingkinderen zijn slachtoffer van oorlog, een angstige reis en van mensenhandel. Zelfregulatie kan dan moeilijk voor hen zijn terwijl het kunnen omgaan met je impulsen en emoties belangrijk is voor de schoolcarrière. Zoals klinisch psycholoog Leony Coppens in Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen aangeeft: “Zelfregulatie is cruciaal voor schoolsucces [..] en een betere voorspeller van hoe een kind zich op school ontwikkelt dan een IQ-score […].”

Kinderen die hun emoties nog niet (h)erkennen, kunnen schrikken van hun eigen gedrag. Wanneer ouders er niet helemaal voor de emotionele behoeften van hun kind kunnen zijn, dan komt die zorg als eerste bij de leraar terecht. Hoe ga jij daarmee om? Ik hoor graag van je hoe de zorg voor jou én voor vluchtelingkinderen op jouw school is geregeld.

3 Tips van collega’s
Ik heb een aantal tips verzameld van leraren om jou te helpen bij jouw werk met nieuwkomers.
1.   Let goed op je zelfzorg en raak niet te emotioneel betrokken bij verhalen van kinderen over hun ervaringen. Op zelfzorg ga ik in in mijn volgende blog.

2.  Het is belangrijk om signalen van kinderen zorgvuldig te interpreteren . Dat lijkt een open deur maar als de 11 jarige Nour bijvoorbeeld een dag niets zegt, wat denk jij dan? Maak je je ongerust? De Nederlandse Vereniging voor Logopedie adviseert je om stille periodes van leerlingen te accepteren. Nour kan niets zeggen maar toch van alles onthouden van wat jij vertelt. Begrijpt ze wat je vraagt? Dan gaat het de goede kant op met haar taalontwikkeling!

3.  Veel nieuwkomers pikken de taal beter op ín de klas dan apart met een leraar via woordjes stampen. Waarom? Ze willen liever niet anders zijn – en dat gevoel krijgen ze als ze uit de klas gehaald worden.


Coach op Lesbos
Sinds 5 jaar coach ik op Lesbos ook Griekse kinderen en leraren. Vanuit mijn passie voor Griekenland en omdat ik sociaal-emotioneel leren (SEL) introduceer in het Griekse onderwijssysteem. Tijdens mijn verblijf in mei 2015 op Lesbos zag ik de vele vluchtelinggezinnen aankomen. Ik sloot me aan bij een lokale NGO en ben sindsdien betrokken bij deze benarde situatie voor vluchtelingen. In Nederland begeleid ik leraren bij multicultureel lesgeven en verzorg ik gastlessen Kind en Vluchteling . Een verslag van de reis van kinderen naar Europa vind je in mijn artikel Vluchtelingkinderen in de klas .


Studiereis Goed onderwijs aan vluchtelingkinderen
Voor leraren van nieuwkomersklassen en ISK's
21 - 25 september 2017
Lesbos, Griekenland

Om jou te helpen om jouw lessen nog beter af te stemmen op de behoeften van vluchtelingkinderen organiseer ik voor leraren de internationale studiereis Goed onderwijs aan nieuwkomers .  

We laten graag zoveel mogelijk leraren ervaren hoe ze met nog meer compassie vluchtelingkinderen kunnen begeleiden. Dankjewel voor het delen van deze blog.

 

Ik hoop je in deze blog nieuwe inspiratie te hebben gegeven om traumasensitief les te geven.  Laat je me weten  hoe de zorg voor jou én voor nieuwkomers op jouw school is geregeld?

Wil je nieuwe blogposts automatisch in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor mijn e-mail nieuwsbrief

Fijne dag!
Hélène van Oudheusden
Coaching | Training
06 - 42 69 70 16

Share by: